Tác giả: bộ Y tếChuyên ngành: Điều dưỡngNhà xuất bản:NHÀ XUẤT BẢN Y HỌC HÀ NỘINăm xuất bản:2020Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền truy nã cập: cộng đồng

Bài giảng cấp cứu xong tuần hoàn cơ bản

GIỚI THIỆU

Ngừng tuần trả là tâm trạng tim kết thúc cung cấp cho máu cho cơ thể, nhất là các cơ quan đặc biệt như não, tuần trả vành, phổi... Bao gồm 3 tâm lý cơ bạn dạng là: vô tâm thu, rung thất cùng phân ly năng lượng điện cơ.

Bạn đang xem: Hướng dẫn các bước trong quy trình cấp cứu ngừng tuần hoàn bộ y tế

Một số thuật ngữ khác gọi tên cung cấp cứu trạng thái hoàn thành tuần trả như: cung cấp cứu kết thúc tim phổi, phục hồi chết lâm sàng, hồi phục tim-phổi, phục hồi tim-phổinão...

Ngừng tuần hoàn rất có thể xảy ra bất thần trên một trái tim hoàn toàn khoẻ mạnh trong những tai nạn bởi vì điện giật, non nước, sốc phản vệ, đa chấn thương... Rất có thể là hậu quả cuối cùng của một bệnh lý mạn tính quy trình cuối như ung thư, xơ gan, suy tim, suy thận...

Mục đích của cấp cứu: Trong đk nhanh nhất hoàn toàn có thể cần cung ứng được máu cùng rất oxy đến mang đến tế bào não, tuyệt nhất là trong khoảng 5 phút đầu tính từ lúc lúc xong xuôi tim. Do vậy, cung cấp cứu dứt tim - phổi cần triển khai tại chỗ, khẩn trương kiên cường và đúng kỹ thuật.

Hậu quả sinh lý bệnh của thiếu máu não

Tế bào não là tế bào quan trọng đặc biệt nhất trong cơ thể, khi đang tổn mến thì không tồn tại tái tạo nên và bù đắp như các tế bào khác. Vào điều kiện bình thường khả năng chịu đựng thiếu oxy của não tối đa là 5 phút. Khoảng thời gian này nói một cách khác là giai đoạn chết lâm sàng và vấn đề cấp cứu vớt nhằm hỗ trợ lại máu với oxy mang đến não bắt buộc được tiến hành trong tiến trình này mới có thể cứu sống được căn bệnh nhân. Quá thời gian này, các tế bào óc bị tổn thương không còn khả năng hồi phục và người bị bệnh chuyển sang giai đoạn chết sinh vật hay bị tiêu diệt não. Trong một vài trường hợp đặc biệt, năng lực chịu đựng thiếu thốn oxy não hoàn toàn có thể kéo dài hơn nữa như: hoàn thành tim trong điều kiện hạ thân nhiệt độ (mổ với tuần hoàn ngoài khung người - hạ thân nhiệt, hoàn thành tim xung quanh trời băng tuyết, chết trôi trong nước lạnh...), ngừng tim mà lại trước đó tất cả sử dụng những thuốc làm giảm tiêu thụ oxy óc như barbituric, trẻ sơ sinh...

TRIỆU CHỨNG VÀ XÁC ĐỊNH NGƯỜI BỆNH NGỪNG TUẦN HOÀN

Dựa vào 3 triệu hội chứng cơ phiên bản sau:

Mất ý thức bỗng ngột: được khẳng định khi người bệnh gọi hỏi ko có đáp ứng nhu cầu trả lời, không có phản xạ thức tỉnh.

Ngừng thở hoặc thở ngáp: xác định khi lồng ngực và bụng bệnh nhân trọn vẹn không có cử động thở.

Mất mạch cảnh: Động mạch cảnh không có (cần bắt mạch cảnh cả hai bên)

Ngoài ra bệnh nhân còn có các triệu chứng khác như: domain authority nhợt nhạt hoặc tím tái, giãn đồng tử với mất sự phản xạ đồng tử cùng với ánh sáng, nếu bệnh nhân đang được phẫu thuật đang thấy huyết ở vệt mổ tím black và hoàn thành chảy.

Nếu người bệnh đang thở máy, mê man thì thấy monitoring tim báo động xong tim, SpO2 giảm chợt ngột.

NGUYÊN TẮC phổ biến KHI XỬ TRÍ CẤP CỨU NẠN NHÂN BỊ NGỪNG TIM, NGỪNG THỞ

Nhanh chóng gửi nạn nhân thoát ra khỏi nơi bị nạn.

Đặt nàn nhân nằm ở nền cứng, bằng phẳng, thoáng khí.

Nới rộng áo quần và những dây nai nịt như: thắt lưng, caravat, áo lót (đối cùng với nữ).

Làm thông mặt đường hô hấp bởi cách:

Đặt cổ nạn nhân ngửa buổi tối đa.

Lau sạch đất, mèo quanh mũi, miệng.

Mở miệng: móc, hút sạch sẽ đất, cát, đờm dãi...

Tiến hành phục sinh tim phổi được tiến hành càng nhanh chóng càng tốt xong phải kiên cường và có tác dụng liên tục.

Trong quy trình tiến hành hồi phục tim phổi bắt buộc theo dõi và reviews được tiến triển của nạn nhân:

Tiến triển tốt: hô hấp phục hồi, domain authority đầu chi, môi nàn nhân hồng dần, tim đập trở lại. Liên tiếp sơ cứu cho đến khi nạn nhân thở phần lớn và sâu.

Tiến triển xấu: Hô hấp cùng tuần hoàn không phục hồi, domain authority xanh nhợt, tiểu đồng giãn sau trong vòng 30 phút không cứu giúp nữa.

CẤP CỨU NGỪNG TUẦN HOÀN CƠ BẢN

Khi phát hiện người bệnh bị kết thúc tuần trả thì phải tiến hành cấp cứu vãn ngay. Có tương đối nhiều các giải đáp về cung cấp cứu ngừng tuần hoàn cho người bệnh như: phía dẫn thực hành thực tế 55 kỹ thuật điều chăm sóc cơ phiên bản tập 2 của bộ Y tế (2010), Tài liệu huấn luyện và giảng dạy cấp cứu vớt cơ bản (2014) của bộ Y tế, hiệp hội cộng đồng Tim mạch Hoa Kỳ-AHA (2010). Vào tài liệu kể đến cấp cho cứu dứt tuần trả cơ bạn dạng theo khuyến nghị của AHA với trình tự cấp cho cứu CABD (ép tim ngoại trừ ngực, giải phóng đường thở, thổi ngạt, thuốc cùng sốc điện). 

Ép tim ngoại trừ ngực (Chest compressions)

Ép tim bên cạnh lồng ngực là một trong những thủ thuật sử dụng lực mạnh mẽ ép nhịp nhàng lên 1/3 dưới xương ức, khi xay làm biến hóa thể tích trong buồng tim kích yêu thích để tim đập lại, vòng tuần trả được phục hồi.

Giải phóng con đường thở (Airway)

Là có tác dụng sạch những dị đồ gia dụng trong mặt đường thở của fan bệnh giúp đường thở thông thoáng bảo đảm an toàn cho việc hỗ trợ hô hấp hiệu quả. Bạn bệnh được để nằm ngửa bên trên nền cứng, đầu với cổ ở tứ thế ưỡn về tối đa, mặt quay về một bên. Sỡ dĩ cần làm do đó vì khi hoàn thành tim, những trương lực cơ mất đi làm cho xương hàm bên dưới và nơi bắt đầu lưỡi rơi xuống chẹn bao phủ đường thở của nạn nhân ngăn cản động tác hô hấp nhân tạo. Tín đồ cấp cứu dùng tay mở miệng người bệnh ra, dùng những ngón tay móc không bẩn đờm dãi cùng dị thứ nếu như rất có thể lấy được. Với những dị đồ ở sâu và khó khăn lấy, tránh việc cố lấy dị vật vị làm mất thời hạn và có thể đẩy dị vật vào sâu thêm hoặc gây tắc trọn vẹn đường thở. Hoàn toàn có thể áp dụng nghiệm pháp Heimlich để triển khai bật những dị vật đường thở ra ngoài. 

Thổi ngạt (Breathing: hô hấp nhân tạo hay thổi ngạt)

Thổi ngạt là phương pháp cấp cứu vớt nạn nhân kết thúc hô hấp đột ngột do các nguyên nhân không giống nhau gây nên. Thổi ngạt là chuyên môn được tiến hành bằng cách người cứu vớt nạn nhân thổi trực tiếp tương đối thở của chính bản thân mình qua miệng người gặp nạn hoặc bóp bóng. Bóp láng là cách thức thường dùng nhất sẽ giúp đỡ thở áp lực đè nén dương so với các toán cấp cứu vào và quanh đó bệnh viện. Trái bóng được dùng thường rất có thể tích 1600 mL, đủ để làm phổi giãn nở. Cách thức này chỉ đích thực có công dụng khi có 2 tín đồ cứu có kinh nghiệm cùng làm.

Thuốc và sốc năng lượng điện (Defibrillation)

Thuốc đầu tay áp dụng trong cấp cho cứu dứt tuần trả là adrenalin - đóng góp ống 1mg/1ml, thuốc kích yêu thích thụ thể adrenergic trên hệ thần kinh tự động của tim (đặc biệt là nút xoang) làm cho tim đập lại. Liều cần sử dụng là 1mg cho 1 lần tiêm (adrenalin cần pha trong 20 ml huyết thanh mặn 0,9% cùng tiêm cấp tốc vào TM), kể lại 5 phút một lần giả dụ như tim chưa đập lại, rất có thể tăng liều lên 3 mg cho 1 lần tiêm ví như như dùng liều 1mg không tồn tại hiệu quả. 

Đường tiêm adrenalin: rất tốt là tiêm TM trung tâm, nếu như tiêm TM nước ngoài vi đề nghị chọn TM cảnh ngoài, TM đầu hoặc TM nền cánh tay, hoặc tiêm vào dây truyền (cần nâng cao chi và đến dịch truyền chảy nhanh với mục đích khiến cho thuốc về tuần hoàn trung tâm nhanh hơn. Không sử dụng TM ở chi dưới bởi vì ít hiệu quả.

Có thể tiêm dung dịch vào khí quản ngại NB, khi chưa tiêm được dung dịch vào TM, Liều dùng cao hơn nữa (5mg adrenalin pha trong 5ml ngày tiết thanh mặn 0,9%), tiêm vào khe sụn giápnhẫn, sau khoản thời gian rút kim ra, NB yêu cầu được thông khí và ép tim ngay.

Đường tiêm sau cùng là tiêm dung dịch vào phòng tim (khi các đường tiêm trên không thực hiện được hoặc không có hiệu quả): lựa chọn kim tiêm nhiều năm 7 - 10 cm, 2 lần bán kính cỡ 18 - 20G để ngăn cản tổn yêu mến cơ tim. địa chỉ tiêm là khoang liên sườn 4 - 5 cạnh bên cạnh xương ức mặt trái, giáp bờ bên trên xương sườn dưới. Phía kim là từ dưới lên trên, từ bên cạnh vào trong, từ bỏ trước ra sau, vừa chọc vừa hút vơi bơm tiêm cho đến lúc máu trào vào bơm tiêm một bí quyết dễ dàng minh chứng mũi kim đã bên trong buồng tim thì bơm cấp tốc thuốc vào. Sau khi rút kim ra NB cần phải ép tim với thông khí ngay.

Phá rung bởi sốc điện

Rung thất là tình trạng các thớ cơ tim rung lên một cách hỗn loạn, ko còn năng lực tống tiết đi nuôi khung người (được coi là chấm dứt tuần hoàn). Phá rung bởi sốc điện là dùng chiếc điện có hiệu điện vậy thấp nhưng tất cả cường độ bự phóng qua trục của tim, nhằm mục đích xoá sạch những ổ phát xung hỗn loạn, phục sinh lại tính tự động bình thường của hệ thần kinh tim. Sốc điện cấp cứu phá rung thất vẫn có hiệu quả nhất nếu tiến hành trong vòng 5 phút đầu sau khoản thời gian chẩn đoán chấm dứt tuần hoàn.

Tiến hành phá rung bằng sốc điện.

Kiểm tra trên monitor nhằm ghi thừa nhận sự đồng điệu sóng R bên trên ECG. Lựa chọn đạo trình gồm biên độ sóng R phệ nhất.

Kích thước điện rất (Paddle): vô cùng quan trọng, tác động đến trở kháng lồng ngực cùng cường độ xung điện qua tim.

Người lớn: 8-10 centimet đường kính

Trẻ em: 5cm đường kính.

Gel bôi điện cực: Điện cực đề nghị được đậy gel dẫn điện khá đầy đủ để kị gây rộp da. Ko được áp dụng cồn cầm cố cho gel. Phải bảo quản điện rất sạch sẽ, kị gỉ sét, vệ sinh sạch gel sau khoản thời gian sử dụng. Ko được thoa gel vào vùng domain authority giữa 2 vị trí để điện cực.

Vị trí để điện cực: quyết định đường đi của xung năng lượng điện qua lồng ngực. đề nghị đặt sao để cho phần cơ tim nằm trên tuyến đường đi này là lớn nhất. Vị trí để điện rất sai là lý do phổ biến đổi nhất của phá rung thất bại. Tất cả 2 phương pháp đặt điện cực:

Trước- mặt hay đáy- mỏm (Antero- lateral placement)

Điện cực trước đặt ở đáy tim, ngay lập tức bờ trái xương ức chổ khớp nối cán xương ức.

Điện rất bên đặt ở mỏm tim, đề nghị lệch về phía đường nách giữa.

Trước - sau (atenro-posterior placement)

Điện cực trước cũng đặt ở đáy tim như trên.

Điện cực sau đặt ở mõm xƣơng vai trái (người bệnh nằm trên điện cực sau là điện cực quan trọng dán vào vùng mồi nhử vai, thực hiện nhiều trong phẫu thuật).

Vị trí trước-sau giúp giảm 50% năng lượng điện bắt buộc sử dụng.

Vị trí trước - bên dễ ợt hơn vào sốc điện khẩn cấp.

Bấm nút phóng xung điện:

Phải nhấn vào điện rất lực đủ mạnh dạn (có đèn báo) mới triển khai bấm nút.

Chỉ được bấm nút khi đảm bảo không còn tín đồ nào tiếp xúc với những người bệnh hoặc cùng với giường.

Trong trường hợp sốc đồng bộ, sau khi bấm nút phải chờ cho tới khi fan bệnh đơ mạnh bạn (Tức khi máy đã phát xung điện) new được buông tay.

Xem thêm: 20 Baht Thái Bằng Bao Nhiêu Tiền Việt Nam? Đổi Bath Thái Ở Đâu

Mức tích điện điện:

Có hai một số loại máy sốc điện hiện đang rất được sử dụng trong bệnh viện:

Loại máy áp dụng sóng một trộn (monophasic defibrilation waveform)

Loại máy thực hiện sóng hai pha (biphasic defibrilation waveform)

Năng lương tiến công sốc của sản phẩm loại nhị pha chỉ sử dụng bằng 75% của một số loại máy sốc một pha. Vi dụ tích điện đánh sốc cho một trường phù hợp rung thất khi sử dụng máy sốc điện một trộn là 200 Joules thì ở thiết bị sốc năng lượng điện hai pha chỉ việc dùng 150 Joules.

 

*

Hình 1. Minh họa loại điện trong lắp thêm sốc điện một pha cùng hai pha

Dấu hiệu của cấp cho cứu chấm dứt tim-phổi cơ phiên bản có hiệu quả

Biểu hiện lâm sàng tốt nhất là có các dấu hiệu của việc sống ở bạn bệnh như: thở lại, tim đập lại, tín đồ bệnh tỉnh giấc trở lại. 

Trong trường hợp chỉ gồm dấu hiệu: niêm mạc môi ấm và hồng trở lại, đồng tử thu hẹp (chưa có dấu hiệu tổn yêu quý nặng nằn nì ở tổ chức triển khai não), là thời gian thiếu oxy não chưa lâu và còn năng lực hồi phục; đề nghị kiên trì cấp cho cứu, đồng thời gọi những đội cấp cho cứu y tế hoặc vừa cấp cứu vừa vận chuyển người bị bệnh đến một khám đa khoa gần nhất.

QUY TRÌNH THỰC HÀNH CẤP CỨU BAN ĐẦU NGỪNG TUẦN HOÀN

TT

Các bước thực hành thực tế

Lý vì

1

Ngay lập tức hô lớn gọi fan tới cung cấp cứu khi gặp mặt nạn nhân ngừng tuần hoàn: hotline mọi fan tới cấp cứu hoặc/và hotline 115 (nếu ở không tính cơ sở y tế).

Thông báo nhằm mọi tín đồ tới phối hợp

2

Bắt đầu cấp cứu: cung cấp cứu ngay lập tức lập tức lúc không bắt được mạch cảnh, nàn nhân không thở tuyệt thở ngáp cá.

Cấp cứu vớt sớm là quan trọng đặc biệt quan trọng, rất tốt trong vòng 3-5 phút đầu

3

Nhanh giường đưa người bệnh ra khỏi vùng nguy hiểm.

 

4

Tư thế: để nạn nhân nằm ngửa trên nền cứng (mặt đất, ván cứng, cáng cứng).

Đảm bảo kết quả khi ép tim ngoài lồng ngực.

5*

Ép tim bên cạnh lồng ngực:

 (C - Chest compressions)

Vị trí nghiền tim là 1/3 - một nửa dưới của xương ức.

Hai tay người cứu hộ đặt lồng lên nhau, đặt gốc bàn tay dưới vào địa điểm ép tim, khuỷu tay để thẳng, ấn vuông góc có tác dụng lồng ngực nạn nhân nhũn nhặn xuống 4 - 5 cm (5-6 cm ở bạn lớn theo khuyến nghị 2015), tiếp nối nâng tay khiến cho ngực nàn nhân quay lại vị trí ban đầu.

Tần số: 30 lần xay tim/2 lần thổi ngạt; tần số xay tim 100-120 lần/phút (người lớn), TE tùy theo tuổi, tần số tăng dần) - khuyến cáo 2015.

Ép tim nên được tiến hành thường xuyên tới lúc có nhân viên cấp dưới y tế hoặc có máy sốc năng lượng điện tự động.

*

Đảm bảo hiệu quả khi nghiền tim (đưa máu từ thất đề nghị lên điều đình khí sinh sống phổi, đưa máu tự thất trái lên tuần trả vành cùng tuần hoàn não, máu sẽ thụ động trở về nhĩ khi xong ép), không tồn tại biến triệu chứng gãy xương sườn.

6

Khai thông con đường hô hấp (A -Airway). Nàn nhân nằm ngửa trên nền cứng, đầu và cổ ở tứ thế ưỡn về tối đa, mặt trở lại một bên. Fan cấp cứu dùng tay mở miệng nạn nhân, móc không bẩn đờm dãi cùng dị đồ gia dụng nếu có thể lấy được. 

Làm mang đến đường hô hấp của nàn nhân được thẳng hướng, thông thoáng, thuận lợi cho thổi ngạt/hô hấp nhân tạo.

7*

Thổi ngạt/Hô hấp nhân tạo (B - Breathing)

Thổi ngạt mồm - miệng, tốt miệng - mũi; thổi miệng - miệng tác dụng hơn.

Người cung cấp cứu dùng 1 bàn tay - đặt cội bàn tay lên trán nàn nhân ấn ngửa đầu ra sau, đôi khi ngón trỏ với ngón chiếc bóp 2 lỗ mũi; Bàn tay thứ 2 - những ngón tay vừa nâng hàm bên dưới của nàn nhân lên trên ra trước vừa há miệng to nạn nhân.

Người cứu vãn hít sâu áp gần cạnh miệng bản thân vào miệng nạn nhân rồi thổi không còn không khí dự trữ qua miệng vào phổi nàn nhân, tiếp nối thả ngón tay bóp mũi nhằm không khí tự phổi nạn nhân thở ra ngoài.

Tần số 10 - 12 lần/phút người lớn (TE tuỳ theo tuổi, tần số tăng dần).

Nếu bao gồm dụng thế HH nhân tạo rất có thể úp mask bóp bóng kế tiếp khẩn trương để ống NKQ. Bóp theo tần số và chu kỳ như thổi ngạt; rất tốt nối với nguồn oxy lưu giữ lượng 6 - 8 lít/phút.

Làm mang đến đường hô hấp trên của nạn nhân được thẳng phía Khí vào phổi được dễ dàng

Khí thoát ra được sau khoản thời gian thổi (thở ra)

*

8

Phối đúng theo ép tim và thổi ngạt:

 Hai hễ tác nghiền tim cùng thổi ngạt bắt buộc được tiến hành xen kẽ nhau một cách nhịp nhàng theo các chu kỳ hồi sinh tim phổi. 

Một chu kỳ hồi sinh tim phổi gồm 30 lần xay tim kế tiếp 2 lần thổi ngạt - dù là một xuất xắc hai fan cấp cứu - nếu 2 bạn cấp cứu vớt thì một người ép tim và một tín đồ thổi ngạt; 2 fan quỳ hai bên nạn nhân.

Đảm bảo hô hấp cùng tuần hoàn của nạn nhân đạt tới mức phù hợp. 

9

Nhận định chứng trạng nạn nhân vào và sau khi cấp cứu:

Trong khi cấp cho cứu: sau từng nhịp ép tim đúng với yêu cầu sẽ buộc phải bắt được hễ mạch bẹn hoặc động mạch cảnh; sau những lần thổi ngạt đang thấy lồng ngực nàn nhân nở vồng lên.

Sau 60 giây đầu, kiểm soát lại hô hấp và tuần trả của nàn nhân (bắt mạch, quan sát da/niêm mạc)

Nếu không tồn tại mạch đập - liên tục cấp cứu.

Nếu tất cả mạch đập rõ, nạn nhân vẫn kết thúc hô hấp - dứt ép tim, liên tiếp thổi ngạt.

Nếu mạch đập rõ và nạn nhân từ bỏ thở hiệu quả, ý thức tỉnh quay lại thì ngừng ép tim-thổi ngạt, triển khai các y lệnh không giống (dùng thuốc) & theo dõi nàn nhân.

Nếu thời gian cấp cứu vãn tới 60 phút, tuỳ nhi không teo lại, tim ko đập lại thì mang đến phép dứt cấp cứu giúp - nàn nhân tử vong.

Nhận biết kết quả của nghiền tim, thổi ngạt.

Để quyết định liên tục thực hiện nghiền tim với thổi ngạt hay dứt cấp cứu.

10

Ghi hồ sơ:

Tình trạng của nàn nhân trước, trong và sau khi ép tim.

Thời gian tiến hành kỹ thuật

Tên người triển khai kỹ thuật

Là đại lý pháp lý 

Ghi chú: thực hiện không đúng bước*, không đạt yêu cầu kỹ thuật cấp cứu

Bảng kiểm thực hành cấp cứu lúc đầu ngừng tuần hoàn

TT

Nội dung

Mức độ

Đạt

Không đạt

Ghi chú

1

Ngay nhanh chóng hô khổng lồ gọi người tới cung cấp cứu khi chạm mặt nạn nhân kết thúc tuần hoàn.

 

 

 

2

Bắt đầu cung cấp cứu: ngay lập tức lập tức lúc không bắt được mạch cảnh/mạch bẹn.

 

 

 

3

Nhanh chóng đưa người bệnh ra khỏi vùng nguy hiểm

 

 

 

4

Tư thế: để nạn nhân nằm ngửa trên nền cứng 

 

 

 

5

Ép tim bên cạnh lồng ngực 

 

 

 

6

Khai thông con đường hô hấp (A - Airway) 

 

 

 

7

Thổi ngạt/Hô hấp nhân tạo (B - Breathing)

 

 

 

8

Phối hòa hợp ép tim cùng thổi ngạt: chu kỳ 30 lần nghiền tim/2 lần thổi ngạt.

 

 

 

9

Nhận định triệu chứng nạn nhân vào và sau khoản thời gian cấp cứu

 

 

 

10

Ghi hồ sơ

 

 

 

Bảng kiểm review năng lực thực hành cấp cứu kết thúc tuần trả cơ bản

TT

Nội dung

Mức độ đạt

 

Làm độc lập, không buộc phải sự hỗ trợ

(2)

Làm được, cần phải có sự hỗ trợ

(1)

Không làm hoặc làm cho sai

(0)

1

Phát hiện tại sớm nàn nhân ngừng tuần hoàn

 

 

 

2

Thực hiện kết quả kỹ thuật cấp cho cứu hoàn thành TH; theo dõi, chăm lo người bệnh sau khoản thời gian cấp cứu.

 

 

 

3

Thái độ khẩn trương, thiết yếu xác, phối hợp công dụng khi cung cấp cứu xong TH.

 

 

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Bộ Y tế. Hướng dẫn thực hành 55 chuyên môn điều chăm sóc cơ bản tập 2, bên xuất bản Giáo dục Việt Nam. 2010

Vũ Văn Đính (2008), “Ngừng tuần hoàn’’, Hồi sức cấp cho cứu, NXB Y học, Hà Nội, trang 169 - 189.

http://www.benhvien103.vn/vietnamese/bai-giang-chuyen-nganh/hoi-suc-capcuu/cap-cuungung-tuan-hoan-co-ban/1086.

http://benhvien108.vn/TinBai/1867/Nhung-thay-doi-trong-phac-do-cap-cuungung-tuanhoan-cua-Hiep-hoi-tim-mach-Hoa-Ki

http://bachmai.edu.vn, cập nhật cấp cứu ngừng tuần hoàn (4.2017).

Nguyễn Thị Minh chính và Vũ Thị Là (2019). Điều dưỡng đại lý tập 2, công ty xuất phiên bản Y học, Hà Nội.